Mevlânâ'nın Dünya Üzerindeki Etkisi
13. yüzyıldan günümüze, doğudan batıya, şiirden müziğe evrensel bir etki
Edebiyat Üzerindeki Etkisi
Mevlânâ'nın Mesnevi'si, yazıldığından bu yana Farsça edebiyatın en büyük eseri olarak kabul edilmektedir. "Farsçanın Kur'anı" lakabını almış olan bu eser, yüzyıllarca İran, Orta Asya, Hindistan ve Osmanlı edebiyatını derinden etkilemiştir.
Türk edebiyatında Yunus Emre'den Fuzuli'ye, Nedim'den Yahya Kemal'e pek çok büyük şair Mevlânâ'dan ilham almıştır. Hint alt kıtasında ise Mevlânâ'nın etkisi bugün de canlılığını korumaktadır.
Batı Dünyasında Rumi
20. yüzyılın sonlarında Amerikalı şair Coleman Barks'ın İngilizce çevirileriyle Rumi, Batı dünyasında devasa bir ilgi görmüştür. ABD'de yıllarca en çok satan şiir kitabı listesinde yer alan Rumi, bugün İngilizce konuşulan ülkelerde en popüler şairlerden biridir.
Popüler bir uyarlama ile Farsça asıldan yapılan çeviri aynı tür çalışma değildir. Metnin çevirmenini, ara dil kullanılıp kullanılmadığını ve kaynak baskıyı kontrol etmek gerekir.
Müzik ve Sanat
Mevlevi müziği, ney ve kudüm başta olmak üzere özgün enstrümanlar ve makamlarla geliştirilmiş eşsiz bir müzik geleneğidir. Bu gelenek UNESCO tarafından koruma altına alınmıştır.
Şeb-i Arus törenleri her yıl Konya'da dünyanın dört bir yanından gelen binlerce misafiri ağırlamaktadır. Bu etkinlikler kültürel turizm açısından da büyük önem taşımaktadır.
UNESCO Tanıması
2005: Mevlevi Sema, UNESCO tarafından "İnsanlığın Sözel ve Somut Olmayan Kültürel Mirası Başyapıtı" ilan edildi.
2008: Mevlevî Semâ Töreni, UNESCO Temsili Listesi’ne kaydedildi. Kaynakları inceleyin.
2007: Mevlânâ’nın 800. doğum yıl dönümü UNESCO’nun yıl dönümleri programı kapsamında anıldı.
Günümüzdeki Etkisi
Mesnevî farklı dillere çevrilmiş ve çeşitli şerh gelenekleri içinde okunmuştur. Konya'daki Mevlânâ Müzesi, Türkiye'nin en çok ziyaret edilen kültürel mekânlarından biridir. Her yıl milyonlarca insan bu müzeyi ziyaret etmektedir.
Çeviriyle genişleyen bir miras
Çeviri ile uyarlama
Bir şiirin farklı kültürlerdeki karşılığı bazen doğrudan çeviri, bazen başka bir çeviriye dayanan serbest uyarlamadır. Michael Beard’ın incelemesi, klasik Fars edebiyatının İngilizceye aktarımında farklı yöntemleri ele alır.
Okura düşen küçük kontrol
Bir metnin kimin çevirisi olduğunu ve Farsça asıldan mı, ara bir dilden mi aktarıldığını not edin. Bir cümlenin popülerliği, yazarlığını veya bağlamını kendiliğinden doğrulamaz. Farklı baskıları yan yana okumak bu ayrımı görünür kılar.
Kaynakça
Kaynak kontrolü: · Metin: site editoryası