Kaynak okuryazarlığı

Bir sözün Mevlânâ’ya ait olduğu nasıl araştırılır?

Alıntı, serbest çeviri ve yorum arasındaki farkı gözeten kontrol rehberi.

Kaynak kontrolü: 16 Ekim 2026 · 1 dk

Güzel bir cümle, tek başına kanıt değildir

Sosyal medyada bir cümlenin çok paylaşılması, yazarını doğrulamaz. Alıntının altında yalnızca “Mevlânâ” veya “Mesnevî” yazması da kontrol için yeterli bilgi sağlamaz. Kaynak bulunamadığında “Mevlânâ’ya atfedilen; kaynağı doğrulanmamış söz” ifadesi daha açık bir sunumdur. Kaynağın bulunamamış olması tek başına sözün kesin olarak sahte olduğunu da kanıtlamaz.

Dört bilgiyi arayın

Eser adı, defter veya şiir numarası, beyit ya da sayfa aralığı ve kullanılan neşir: Araştırma bu bilgilerle tekrarlanabilir hâle gelir. Çevirmenin adı ve baskı yılı da kaydedilmelidir. Farklı çevirilerde sözcüklerin değişmesi olağandır; anlam ve bağlam birlikte karşılaştırılmalıdır.

Alıntıyla açıklamayı ayırın

Kelimesi kelimesine aktardığınız metni tırnak içinde ve kaynağıyla verin. Kendi özetinizi “özet”, yorumunuzu “yorum”, serbest aktarımınızı “serbest çeviri” olarak belirtin. Buradaki adımlar sitenin editoryal kontrol önerisidir. Kaynaklı bir eserin varlığı, internette o esere bağlanan her cümleyi kendiliğinden doğrulamaz.

Kaynakça ve ileri okuma

Okumaya devam edin

Biraz daha yakından

Kaynakları karşılaştırarak ilerleyin

Bir rehber, tek bir otorite değildir

Kütüphane dosyaları başlangıç noktaları sunar. Kaynakların yayın tarihini, yazarını, kapsamını ve dayandığı neşirleri birlikte değerlendirin. Aynı soruya farklı kaynakların nasıl yaklaştığını görmek araştırmanın parçasıdır.

Not alırken

Sayfa veya beyit numarası, çevirmen ve yayın yılı bilgilerini notunuza ekleyin. Kendi yorumunuzu alıntıdan ayırın. Bir bağlantı ileride değişirse bibliyografik bilgiler aynı kaynağı yeniden bulmayı kolaylaştırır.

Kaynakça

Kaynak kontrolü: · Metin: site editoryası