Mesnevi'den

Hikayeler & Kıssalar

Yüzyılları aşan masallar ve derin öğretiler

Görsel okuma

Bir kedi, bir terazi ve sorunun gücü

Mesnevî’nin anlatıları, yüzyıllar sonra farklı coğrafyalarda resimlenmeye devam etti.

Bir kedi, bir terazi ve sorunun gücü
The Walters Art Museum
CC0 1.0 · Kaynak · Lisans
Görseller yeniden boyutlandırılıp WebP biçimine dönüştürüldü; kırpılmadı.

Hindistan’da yapılmış bir Mesnevî resmi

Görsel, Walters Art Museum’daki W.626 yazmasının 255a yaprağıdır. Müze, sahneyi misafirlere alınan eti kedinin yediği iddiası üzerine kediyi tartan adam olarak tanımlar. Resim bir anlatının sonraki dönemde nasıl görüldüğünü gösterir; Mevlânâ’nın yaşadığı döneme ait bir fotoğraf veya onun çizimi değildir.

Özetten yeniden metne dönmek

Bir hikâyenin kısa özeti olay örgüsünü hatırlatır, ancak metindeki anlatıcı değişimlerini ve araya giren yorumları taşıyamaz. İlk okumada ne olduğunu, ikinci okumada kimin konuştuğunu, üçüncü okumada ise anlatıcının okura hangi soruyu yönelttiğini not edin. Sonucu tek bir öğüt cümlesine sıkıştırmadan farklı yorum ihtimallerini açık bırakın.

Resimle metni karşılaştırın

Sayfadaki metin ile resim, aynı kitabın iki ayrı anlatım katmanıdır. Ressam bir anı seçer; şiir ise o anın öncesine, sonrasına ve başka bir hikâyeye uzanabilir. Kısa bir çalışma için görselde gördüğünüz ayrıntılarla metinden öğrendiğiniz bilgileri iki ayrı sütunda yazın. Böylece bakarak kurduğunuz yorumla kaynakta bulduğunuz bilgiyi ayırabilirsiniz.

W.626 yazmasının tamamlanma yılı
1663
Buradaki yaprak
255a
Katalogda belirtilen üretim yeri
Hindistan
Reklam Alanı

Kamış Ney'in Feryadı

Mesnevi 1. Cilt

Mesnevi'nin giriş hikayesi. Bağlı olduğu kamışlıktan kesilen ney, ayrılık acısıyla feryat eder. İnsan ruhu da böyle ilahi kaynağından ayrılmış ve özlem içindedir.

Hikayeyi Oku →

Aslan ve Tavşan

Mesnevi 1. Cilt

Ormanın aslanına her gün bir hayvan kurban edilir. Sırası gelen tavşan, zekasını kullanarak hem kendini hem de diğer hayvanları kurtarır. Akıl ve cesaretin zaferi.

Hikayeyi Oku →

Fil ve Karanlık Oda

Mesnevi 3. Cilt

Karanlık bir odaya konulan fili farklı insanlar ellerini sürerek tanımaya çalışır. Herkes bir parçayı tanır ama bütünü göremez. İnsan bilgisinin sınırları üzerine.

Hikayeyi Oku →

Papağan ve Tüccar

Mesnevi 1. Cilt

Tüccarın Hindistan'dan getirdiği papağan, kafesinden kurtulmak için akıllıca bir plan yapar. Özgürlük ve zekâ üzerine nefis bir kıssa.

Hikayeyi Oku →

Aşık ile Sevgili

Mesnevi 5. Cilt

Uzun yıllar sevdiğinin kapısını çalan âşık, sonunda "Kim o?" sorusuna "Senin" cevabını verir. Bu anda kapı açılır. Benliği yok etmek ve vahdet.

Hikayeyi Oku →

Üzüm Kıssası

Mesnevi 2. Cilt

Dört farklı dilli insan üzüm ister: Türk ineb, Arap inab, Farsça angur, Rum stafili. Aynı şeyin farklı dillerde ifadesi; dil ayrılıklarının gereksizliği.

Hikayeyi Oku →
Reklam Alanı
Biraz daha yakından

Kıssadan metnin bütününe

Özet ile asıl metin

Bir hikâyenin günümüz diliyle anlatılması, eserin kelimesi kelimesine tercümesi değildir. Olay örgüsünü öğrendikten sonra metnin önceki ve sonraki beyitlerine dönmek, anlatının hangi soruya karşılık geldiğini görmeye yardımcı olur.

Bir hikâyeyi nasıl inceleyebilirsiniz?

Kişileri, onların bilgi sınırlarını ve anlatıcının açıklamalarını ayrı ayrı not edin. Hikâyeyi yalnızca tek cümlelik bir dersle kapatmadan, hangi farklı yorumlara açık olduğunu düşünün. Bu yöntem editoryal okuma önerisidir.

Buradaki kaynakça genel okuma bağlamı sunar. Her hikâyenin özel defter/beyit bilgisi kendi kaydı üzerinden kontrol edilmelidir.

Kaynakça

Kaynak kontrolü: · Metin: site editoryası